Dzięki wałom napędowym, możliwe jest użytkowanie samochodów z napędem na tylną oś

Jeśli w swoim samochodzie po dodaniu gazu i odjęciu nogi z pedału, słyszysz wyraźne stuki, czy dudnienie, a jesteś posiadaczem samochodu z napędem na tylne koła, może być to znak, że zbytnio poluzowały się krzyżaki utrzymujące wał napędowy, co nie pozwala na prawidłową pracę układu napędowego. Jeśli tego nie skorygujesz może to doprowadzić do całkowitej utraty napędu. Wały napędowe występują w samochodach typu SUV oraz samochodach terenowych. Obydwa rodzaje samochodów charakteryzują się przeniesieniem napędu na tylne koła. Wały napędowe służą przeniesieniu momentu obrotowego silnika z elementu napędzającego, którym jest skrzynia biegów, na elementy napędzane, czyli tylne koła bądź pompę hydrauliczną. Łożysko wspornika łączące wały dwudzielne można w pewnym sensie porównać do łańcucha w rowerze, bez którego koła równo by się nie obracały. Krzyżaki zapewniają, że podczas obrotu wału napędowego nie ma dużych odchyleń, co pozwala na swobodne napędzanie całej osi układu. Pozwala to nam poczuć jak samochód nabiera prędkości.

Wały napędowe mogą ulegać zużyciu oraz korozji, w skrajnych przypadkach może dojść do utraty napędu, kiedy odpadnie któryś z krzyżaków. Może się tak stać jedynie przy dużej eksploatacji układu napędowego, która ma miejsce np. podczas rajdów samochodowych, kiedy podczas gwałtownych manewrów połączonych z utrzymywaniem napędzania samochodu, krzyżaki mogą się nazbyt poluzować i wały napędowe będą w nieregularnej osi obrotu. Powoduje to najpierw charakterystyczne drgania, a następnie dudnienie. Jest to znak dla rajdowca, że serwis musi zajrzeć do wałów napędowych i wymienić krzyżaki, oraz uzupełnić w nich smar, który zużył się podczas intensywnej eksploatacji. Miłośnicy jazdy terenowej muszą uważać na zanieczyszczenie układu i sprawdzać położenie oraz odpowiednie, lecz nie za duże, luzy w krzyżakach.

Wały napędowe muszą być zbudowane z solidnych materiałów, dlatego do ich produkcji używa się aluminium. Zastosowanie wałów napędowych ma często miejsce w samochodach amerykańskich. Jeśli sprowadzamy taki samochód, z napędem na tylną oś, musimy koniecznie sprawdzić w warsztacie, czy przy transporcie nie został uszkodzony wał aluminiowy, ponieważ uszkodzenie podwozia, może skutkować naruszeniem działania układu napędowego.

Wału napędowego nie trzeba wymieniać, można go równie dobrze zregenerować. Odpowiednio wyposażone warsztaty są w stanie wykonać usługę regeneracji w ciągu jednego dnia. Przed zamontowaniem wału napędowego mechanicy muszą go dobrze wyważyć, gdyż w przeciwnym razie poszczególne części wału nie będą obracać się równomiernie, co powodować będzie zakłócenia w napędzie na tylne koła. Służy im do tego celu specjalistyczny sprzęt, dzięki któremu z dużą dokładnością, do jednego grama, mogą wyważyć poszczególne części wału.

Regeneracja wału napędowego jest znacznie częściej stosowania niż jego wymiana. Wiąże się to z kosztami. Wymiana wału napędowego może się wahać w granicach od 1000 do 5000 zł, w zależności od wybranego typu, dedykowanego dla konkretnej marki i modelu samochodu. Wymianie mogą podlegać poszczególne elementy wału, tj. przeguby elastyczne, tuleje centrujące, czy rury. Warsztaty używają do tego celu tylko najlepszych, oryginalnych części, a z zamienników korzystają jedynie nieliczne i to na wyraźne życzenie klienta. Na wymianie części nie ma co oszczędzać, gdyż może się okazać, że zamienniki będą miały znacznie krótszą żywotność przy intensywnym użytkowaniu samochodu.
Z kolei regeneracja to koszt kilkuset złotych, zatem różnica w cenie jest diametralna, a przy dobrych fachowcach od regeneracji można uzyskać w pełni satysfakcjonujące efekty.

Wały napędowe stosuje się szeroko w maszynach przemysłu ciężkiego np. górniczych czy budowlanych. Praca w ciężkim terenie wymaga uzyskania odpowiedniego momentu obrotowego wału, co przyczynia się do napędzenia układu i możliwości intensyfikacji pracy, za pomocą sprzętu ciężkiego. Jest to niezbędne także w budownictwie i wykorzystywane np. w koparkach gąsienicowych, czy koparko ładowarkach przystosowanych do pracy w trudnym, grząskim terenie. Maszyny przemysłowe, pojazdy szynowe i specjalistyczne nie mogłyby prawidłowo funkcjonować bez prawidłowo wyważonych wałów napędowych. Samochody ciężarowe, które dodatkowo obciążone są maksymalnym dla nich tonażem, układ napędowy wykorzystujący wały, muszą mieć wyregulowany jak w szwajcarskim zegarku. Podobnie rzecz ma się z autobusami, które także wykorzystują tego rodzaju napęd.

Zatem jeśli jesteśmy posiadaczami samochodów z napędem na tylną oś powinniśmy pamiętać o regularnej kontroli technicznej i serwisowaniu wałów napędowych. Ważne jest znalezienie odpowiedniego warsztatu, który ma doświadczenie w regeneracji i wymianie tego elementu napędzającego samochód. Pozwoli nam to cieszyć się ekstremalną jazdą w terenie, niezależnie od warunków. Jednak po każdej takiej przygodzie będziemy musieli kontrolować czy moment obrotowy wału jest właściwy dla obydwu jego części zespolonych ze sobą. Jeśli nie mamy terenówki, a planujemy ją zakupić powinniśmy się zorientować, czy warsztaty znajdujące się w obrębie naszego miejsca zamieszkania mają doświadczenie z awariami dotyczącymi wału napędowego i potrafią skutecznie im przeciwdziałać. Jest jeszcze możliwość przesłania całego wału poprzez firmę kurierską do odpowiedniego warsztatu, jednak nie obejdzie się bez fizycznej obecności, ponieważ wyważony i naprawiony element musi zostać zamontowany w samochodzie.
Zatem warto się dobrze zastanowić zanim zakupimy samochód do rekreacyjnej jazdy w terenie, którego serwisowanie może nas drogo kosztować.